• 22 հունիս, 2024
     Հայ ճարտարապետներ, ովքեր իրենց հետքն են թողել Ստամբուլում մեր պատմության մեջ

    Հայ ճարտարապետներ, ովքեր իրենց հետքն են թողել Ստամբուլում մեր պատմության մեջ

    Պատմության ընթացքում Ստամբուլի հայերը գեղեցկացրել են իրենց ապրած վայրերը և արժեք են ավելացրել քաղաքին: Մշակույթի, արվեստի և ճարտարապետության առումով նրանք Ստամբուլը տանում էին այդ ժամանակաշրջանից շատ ավելին:

    Ճարտարապետական առումով հայ ճարտարապետները վերածնեցին Ստամբուլի ճարտարապետական հյուսվածքը և արտեֆակտներ թողեցին Ստամբուլին որպես նվեր: Այսօր շատ գործեր դեռ պահպանում են այն ժամանակաշրջանի շքեղությունն ու հնչեղությունը, որում կառուցվել են։

    Ինչ վերաբերում է հայ ճարտարապետներին, ապա առաջին տեղում Բալյանների ընտանիքն է։ Սակայն Ստամբուլի հյուսվածքը կազմող գործերի շարքում կարելի է թվարկել այնպիսի անունների ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են Երվանդ Թերզիյանը, Քեղամ Քայաֆյանը, Արամ Թաշչյանը, Անդոն Կազասյանը և Օհաննես Քալֆան։

    Բայց Բալյանների ընտանիքը ամենամեծ ներդրումն է ունեցել այս քաղաքում։ Քըրքոր Ամիրա Բալյանը ծնվել է Ստամբուլում 1764 թվականին, Սենեքերիմ Բալյանը (1768թ.), Կայսերիից Բալի ճամփորդի որդին, Կարապետ Ամիրա Բալյանը (1800թ.), Բալի ճամփորդի որդին, Նիգողոս Բալյանը (1826թ.), Կարապետ Բալյանի որդին՝ Սարգիս Բալյանը (1835թ.), Ակոպ Բալյան (1838թ.), Սիմոն Բալյան (1846թ.) եւ Լեւոն Բալյան։ Ընդհանուր առմամբ ութ Բալյան ճարտարապետներ չորս սերունդների ընթացքում Ստամբուլի ճարտարապետական հյուսվածքը դարձրել են հիասքանչ: Այս աշխատանքների օրինակները բերելու համար մենք կարող ենք թվարկել առավել ցայտունները հետևյալ կերպ.

     

    Դոլմաբահչեի պալատ

    Դոլմաբահչեի պալատը կառուցվել է Կարապետ Ամիրա Բալյանի և նրա որդու՝ Նիգողոս Բալյանի կողմից 1842 թվականին Աբդուլմեքջ I-ի կողմից։ Նրա շինարարությունը շարունակվել է մինչև մոտ 1856 թվականը, այն եղել է Աբդուլմեջիդի նստավայրը, և նա այստեղ տեսել է իր պաշտոնական աշխատանքները։
    Դոլմաբահչեի պալատը գտնվում է Ստամբուլի Բեշիքթաշ թաղամասում։ Հանրապետության հռչակումից հետո այն դարձել է Աթաթուրքի նախագահական նստավայրը Ստամբուլում։ Այստեղ է մահացել Աթաթուրքը։

    Դոլմաբահչեի պալատ, Ստամբուլ, հայ ճարտարապետներ, Մելինդա Անդոնյան

    Դոլմաբահչեի պալատ, Ստամբուլ, հայ ճարտարապետներ, Մելինդա Անդոնյան

    Կուլելիի զինվորական ավագ դպրոց

    Կուլելիի զինվորական ավագ դպրոցը գտնվում է Ստամբուլի Անատոլիական կողմում գտնվող Չենգելքոյ թաղամասում։ Այս զորանոցը կառուցել է Օսմանյան կայսրության հայ պալատական ճարտարապետներից Կարաբեթ Ամիրա Բալյանը Աբդուլազիզի (1861-1876) օրոք։
    Այսօր այն սպասարկում է Պաշտպանության ազգային համալսարանում սովորող զինվորականներին։

    Կուլելիի զինվորական ավագ դպրոց, Kuleli Military High School, Melinda Andonyan, hoonch

    Սելիմիեի զորանոց

    Սելիմիեի զորանոցը գտնվում է Ստամբուլի Ուսքյուդար թաղամասում։ Այն կառուցել է ճարտարապետ Գրիգոր Բալյանը 1827-1829 թվականներին Մահմուդ II-ի օրոք։

    Selimie barracks, Melinda Andonyan, hoonch, Մելինդա Անդոնյան

    Հարբիեի ռազմական թանգարան

    Այն թանգարան է, որը գտնվում է Ստամբուլի Հարբիե թաղամասում։ Փրկված շենքը կառուցվել է 1864 թվականին Կարապետ Ամիրա Բալյանի կողմից։ Այն ծառայում է որպես ռազմական թանգարան և մշակութային վայր։

    Harbier Military Museum, Մելինդա Անդոնյան, Melinda Andonyan, hoonch

    Բեյլերբեյի պալատ

    Բեյլերբեյի պալատը գտնվում է Ստամբուլի Ուսքյուդար թաղամասում։ Այն կառուցել է Սարգիս Բալյանը 1861-1876 թվականներին՝ որպես ամառային պալատ՝ սուլթան Աբդուլ Ազիզի խնդրանքով։ Այսօր այն օգտագործվում է որպես թանգարան։

    Մելինդա Անդոնյան, Melinda Andonyan, hoonch

    Չիրագան պալատ

    Չիրագան պալատը գտնվում է Ստամբուլի Բեշիքթաշ թաղամասում։ Այն ավարտվել է 1871 թվականին։ Դրա շինարարությունը ստանձնել են Սարգիս Բալյանը և նրա գործընկեր Քըրքոր Նարսիսյանը։

    Chiragan Palace, Melinda Andonyan, hoonch

    Բեյազիտ աշտարակ

    Բեյազիտ աշտարակը կառուցվել է Ստամբուլի Բեյազըթ թաղամասում՝ հրդեհների մասին հսկողության և տեղեկանալու համար։ Այն վերակառուցվել է Սենեքերիմ Բալյանի կողմից 1828 թվականին սուլթան Մահմուդ II-ի օրոք։

    Բեյազիտ աշտարակ, Melinda Andonyan, hoonch

    Յըլդըզի պալատ

    Յըլդըզի պալատը գտնվում է Ստամբուլի Բեշիքթաշի և Օրթաքոյ թաղամասի միջև գտնվող բլրի վրա։ Նրա ճարտարապետներից են Սարգիս, Հակոբ և Կարապետ Բալյան եղբայրները։
    Yıldız Palace, Melinda Andonyan, hoonch

    Օրթակոյ Մեծ Մեջիդիե մզկիթ

    Այն գտնվում է Ստամբուլի Բեշիքթաշ Օրթաքոյ թաղամասում։ Մզկիթը կառուցել է ճարտարապետ Նիգողոս Բալյանը 1853 թվականին սուլթան Աբդուլմեջիդի կողմից։

    Ortakoy Great Mejidiye Mosque, Melinda Andonyan, hoonch

    Ադիլե Սուլթան տաղավար

    Ադիլե Սուլթան տաղավարը գտնվում է Ստամբուլի Ուսքյուդար թաղամասում։ Նրա կառուցումն ավարտվել է 1853 թվականին Նիգողոս Բալյանի կողմից։

    Adile Sultan Pavilion, Melinda Andonyan, hoonch

    Հեղինակ՝ Մելինդա Անտոնյան

    Author

    Թարգմանիչ, ուսուցիչ, խմբագիր և գրող

    Ծաղկեվանք կամ Կույս Վարվառայի վանք

    Ծաղկեվանք կամ Կույս Վարվառայի վանք

    Նախորդը

    Քաղաքակրթությունների օրրան Անատոլիա` Հին քաղաք Անի - Մելինդա Անտոնյան

    Քաղաքակրթությունների օրրան Անատոլիա` Հին քաղաք Անի - Մելինդա Անտոնյան

    Հաջորդը

    Մեկնաբանել