Չեբոլ

Չեբոլ (կորեերեն՝ 재벌, անգլերեն՝ Chaebol) տերմինը վերաբերում է հարավկորեական խոշոր, բազմաճյուղ արդյունաբերական կոնգլոմերատներին, որոնք կառավարվում և վերահսկվում են կոնկրետ անհատի կամ նրա ընտանիքի կողմից։

Չեբոլը պարզապես մեծ ընկերություն չէ։ Այն բիզնես կառուցվածքի յուրահատուկ մոդել է, որն ունի հետևյալ առանձնահատկությունները.

• Ընտանեկան կառավարում: Չնայած այն հանգամանքին, որ չեբոլները հաճախ հանրային ընկերություններ են (բաժնետոմսերը վաճառվում են բորսայում), դրանց կառավարման իրական իշխանությունը մնում է հիմնադիր ընտանիքի ձեռքում։ Ղեկավարը կոչվում է «չոնսու» (chongsu):

• Բազմաոլորտություն (Դիվերսիֆիկացիա): Մեկ չեբոլը կարող է միաժամանակ զբաղվել իրարից բոլորովին տարբեր ոլորտներով՝ էլեկտրոնիկա, նավաշինություն, շինարարություն, ապահովագրություն, սննդի արտադրություն և այլն:

• Պետական աջակցություն: Պատմականորեն (հատկապես 1960-70-ականներին) Հարավային Կորեայի կառավարությունը ընտրեց մի քանի ընտանիքների և նրանց տրամադրեց արտոնյալ վարկեր ու սուբսիդիաներ՝ երկրի տնտեսությունը ոտքի հանելու համար:

• Հսկայական ազդեցություն: Չեբոլները կազմում են Հարավային Կորեայի տնտեսության ողնաշարը։ Խոշորագույն մի քանի չեբոլները միասին ապահովում են երկրի ՀՆԱ-ի կեսից ավելին:

 Ամենահայտնի Չեբոլները

Աշխարհում ամենահայտնի օրինակներն են.

1. Samsung: Ամենախոշորը։ Արտադրում է ամեն ինչ՝ սմարթֆոններից մինչև ռազմանավեր, ունի հիվանդանոցներ և ապահովագրական ընկերություններ:

2. Hyundai: Հայտնի է ավտոմեքենաներով, բայց նաև հսկա է շինարարության և նավաշինության մեջ:

3. SK Group: Հիմնականում զբաղվում է էներգետիկայով, քիմիական արդյունաբերությամբ և հեռահաղորդակցությամբ:

4. LG: Էլեկտրոնիկա, քիմիական նյութեր և կենցաղային տեխնիկա:

5. Lotte: Սնունդ, մանրածախ առևտուր, հյուրանոցներ: